آیین پیاده روی زیارت اربعین؛ روایت ها و سیاست های فرهنگی

هدف پژوهش حاضر به اختصار عبارت است از: بررسی علل اوج گیری و جذابیت آیین پیاده روی اربعین و معانی غالب در هر یک از دو روایت ایرانی و عراقی و نقشی که دولت در عرصه سیاست‌گذاری این آیین باید داشته باشد. یافته های حاصل‌شده از این پژوهش مهم‌ترین علل جذابیت آیین پیاده روی اربعین را در فرهنگ «خدمت گذاری و مهمان نوازی عراقی» و از طرفی «شور و نیاز» زائرانی می داند که در این جماعت واره سیال حضور می یابند. معانی شکل‌گرفته در روایت عراقی که روایت اکثریت شرکت کنندگان این آیین است با آداب‌ورسوم محلی و ساختار جامعه قبیله ای گره‌خورده است. بخشی از این روایت نیز بیانگر مسائل داخلی و دغدغه های هویتی، ملی و امنیتی مردم عراق است. اما درزمینه ایرانی در سال های اخیر معنای این آیین از یک سفر صرفاً «زیارتی» به یک «روایت فرهنگی» تغییریافته است که در آن معانی تاریخی، فردی و محلی شکل امروزی، جمعی و جهانی به خود گرفته و به فراتر از زمان و مکان برگزاری آیین تسری یافته اند.