تحلیل بیانات رهبر انقلاب درباره اهمیت پژوهش در مداحی
نویسنده: سیدعلی حسینی، پژوهشگر مرکز تخصصی احیاء امر
رهبر معظم انقلاب در بخشی از بیانات خود در دیدار اخیر با ستایشگران اهل بیت علیهمالسلام فرمودند:
«امروز مدّاحی یکی از عرصههای بسیار مهمّی است که شایسته است دربارهی آن پژوهش انجام بگیرد. امروز مدّاحی فقط آمدن و خواندن و گریاندن و مانند اینها نیست؛ امروز مدّاحی در کشور ما یک پدیدهای شده که درخور پژوهش و تحقیق است.»
و سپس در مورد چیستی این پژوهش، توضیح مختصری ارائه فرمودند
که پژوهش به معنای عبور از سطح و رسیدن به عمق و شناخت پشت پرده این شعر و آهنگ و رفتار میباشد و سپس در ادامه فرمایشات خود درباره معنا و مقصود خود از پژوهش توضیح بیشتری ارائه کردند:
▪️مدّاحی در جامعهی ما یک پدیدهی حیرتانگیزی شده. اینها را عرض میکنم که مدّاحان عزیز ما بدانند چه کار دارند میکنند. امروز بعد از چند دهه، این پدیدهی بسیار مهمّ مدّاحی به شکل یک عنصر اثرگذار در کشور ظاهر شده. ما به این احتیاج داریم. ما احتیاج داریم عوامل اثرگذاری که روی ذهنها و مغزها و دلها اثر میگذارد را تقویت کنیم؛ اوّلاً بشناسیم، ثانیاً تقویت کنیم.
و بلافاصله بعد از این جمله فرمودند:
حرف اصلی من این است.
آنچه که از بیانات رهبری در حوزه پژوهش در مداحی دریافت می شود؛ این است که این پژوهش باید جریان مداحی را در مسیر میدانسازی، قرار دهد که با تبیین معارف اصیل انقلاب ضمن افزایش روحیه تابآوری جوامع به مبارزه با دشمن بپردازد، ایشان در بیانات امسال نیز به این دو اصل مهم، توصیه فرمودند.
▪️ دامنه پژوهش از ذات تا شئونات:
پژوهش در عرصه مداحی دامنه بسیار وسیعی دارد. از جهتی میتوان به ذات مداحی یا به عبارتی چیستی و چرایی و اهمیت و اثراتِ حیرت انگیز آن پرداخت. که اساساً این پدیده چیست که رهبر معظم انقلاب، حل و فصل مسائل مهم انقلاب و جامعه مثل خانواده، شادی و غم، امیدآفرینی، و به طور کلی تبیین مسائل و معارف اصیل انقلاب را به عهده ستایشگران گذاشته و هر سال مأموریت جدیدی در این حوزه تعریف نموده و یا مأموریت قبلی را تأکید می کنند.
از جهتی نیز میتوان این پژوهش را در حوزه عَرَض و شئونات و یا چگونگی آن مثل محتوا و شعر، قالب و آهنگ و فنون اجرای هنرمندانه و… مورد بررسی قرار داد.
هر کدام از دو بخش فوق، بسیاری از مسائل را در بر میگیرد که شایسته است بر اساس هر بخش، نظام مسائل آن، استخراج شده و هر کدام به صورت مجزا مورد پژوهش، بررسی، آسیبشناسی و ارائه راهکار در مسیر رشد قرار بگیرد.
پژوهش درباره مداحی، مقدمهای برای هجوم به نقاط ضعف دشمن:
رهبر معظم انقلاب در یکی از بیانات خود با ستایشگران اهل بیت علیهمالسلام میفرمودند: همانطور که جنگ نظامی و سخت قواعدی دارد، این جنگ نرم ما هم نیز دو شاخصه دارد. یکی از این شاخصهها توانایی حرکت دادن و برانگیختن است و دیگری جهت درست و دقّت. ایشان فرمودند: «یعنی هدفگیریاش دقیق باشد. ببینید، یکی از چیزهایی که ما در موشکهایمان هم به آن اهمّیّت دادهایم و موفّق شدهایم و به آن رسیدهایم، دقّت در هدفگیری است؛ یعنی در دوهزارکیلومتری یک نقطهای را هدف میگیرد، درست به همان نقطه فرود میآید؛ یعنی مثلاً ده متر این طرف یا ده متر آن طرف نیست. در کاری که میخواهید انجام بدهید باید اینجوری هدفگیری کنید. این دو شاخص را در نظر داشته باشید: یکی اینکه ببینید آنچه شما ارائه میدهید چقدر قدرت برانگیختن دارد، چقدر میتواند دل را تکان بدهد، چقدر میتواند حرکت ایجاد کند، و دوّم اینکه چقدر دقیق است؛ دقّت در حرکت خیلی مهم است.» (بیانات در دیدار مداحان، ۱۴۰۲)
لذا یکی از اهداف مهم پژوهش در مداحی، آسیبشناسی و تدقیق در حوزههای مختلف عرصه ستایشگری است تا به فرموده رهبری، آن شعر و آهنگ و آن اجرا بتواند بهصورت دقیق اهداف و نقطه ضعفهای دشمن را مورد هدف و حمله قرار دهد.
🔹این تدقیق و پژوهش و آسیبشناسی به عبارتی مانند تیزکردن نوک نیزه است تا دقیقتر و برّندهتر و نافذتر عمل کند و بهجای واکنشهای پراکنده، مستقیماً مفاهیم و گسلهایی را هدف بگیرد که دشمن بر آنها تکیه کرده است.
ان شاء الله با عنایات حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها و با مجاهدت در عرصه پژوهش و تبیین معارف و معرفی این انسان ۲۵۰ ساله که برای هر روز تاریخ، حرفی تازه دارد، قلب باطل و تاریکی محض مورد هدف قرار بگیرد.
بکم فتح الله و بکم یختم