یادداشت؛ نقد و پژوهش در مداحی: از حفاظت تا ماندگاری

یادداشتی دربارۀ بیانات اخیر مقام معظم رهبری

نویسنده: دکتر مجید طاهری

تشخیص سره از ناسره در کار نقد و پژوهش، نتیجه‌اش ماندگاری و عدم زوال چیزی است که آن‌قدر ارزشمند بوده تا به نقد و پژوهش آمده است. پس از سال ۱۳۹۵  این بار دومی است که مقام معظم رهبری به کار علمی در امر خطیر مداحی توصیه می‌نمایند. «امروز مدّاحی فقط آمدن و خواندن و گریاندن و مانند اینها نیست؛ امروز مدّاحی در کشور ما یک پدیده‌ای شده که درخور پژوهش و تحقیق است. » (خامنه‌ای، ۱۴۰۴)  و این مفهومی جز تذکر به حفاظت از نهالی که دارای میوه‌های پرخاصیت، لذیذ و ارزشمند است ندارد تا این نهال آن‌قدر تنومند و قوی گردد که هیچ آفتی نتواند آن را بخشکاند و دست معاندان با تاریخی‌ و علمی گشتن، از بریدن آن کوتاه شود. روزگاری دانشگاه‌های ما دربرابر پژوهش مداحی جبهه داشتند اما حداقل «امروز مدّاحی یکی از پایگاه‌های ادبیّات مقاومت است» (همان) و فردا پایگاه ادبیات تعلیمی، حماسی، غنایی و…و رفته رفته فراگیرتر خواهد شد، به اراده و فضل الهی، زیرا خود فرمود: « أَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا کَلِمَهً طَیِّبَهً کَشَجَرَهٍ طَیِّبَهٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِی السَّمَاءِ» (ابراهیم۲۴)  آیا ندانستی که خدا چگونه مثلی زده است؟ کلمۀ پاک مانند درخت پاک است، ریشه‌اش استوار و پابرجا و شاخه‌اش در آسمان است.

پانوشت:

«این پدیده درخورِ کار علمی است؛ یعنی واقعاً جا دارد دانشجویان ما، اساتید ما، محقّقین ما بنشینند و روی این پدیده فکر کنند، کار کنند؛ هم تفسیر و تحلیل کنند، هم راه‌های علمیِ گسترش این را به ما نشان بدهند و یاد بدهند.» (خامنه‌ای: ۱۱فروردین۱۳۹۵) ، بازیابی شده از سامانۀ رهبری:

https: //khl. ink/f/32740

خامنه‌ای، سیدعلی، (۲۰ آذر۱۴۰۴) بیانات در دیدار مداحان در روز ولادت حضرت زهرا(س)، بازیابی شده از سامانۀ رهبری:

https://khl.ink/f/62065