احیاء امر اهلبیت علیهمالسلام، امری است که ریشه در سنت روایی شیعه دارد. در احادیث متعدد و از جنبههای مختلفی به این مهم اشاره شده است. از جمله این موارد بیانی است که از امام رضا علیهالسلام به دست ما رسیده است:
«عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ صَالِحٍ الْهَرَوِیِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ مُوسَى الرِّضَا یَقُول: رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا فَقُلْتُ لَهُ وَ کَیْفَ یُحْیِی أَمْرَکُمْ قَالَ یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا…» (عیون الاخبار، ۳۰۷:۱)
عبدالسلام بن صالح هروى گوید: از امام رضا علیهالسلام شنیدم که چنین میفرمود: خداوند رحمت کند کسى را که امر ما را زنده بدارد. عرض کردم: چگونه امر شما را زنده بدارد؟ حضرت فرمودند: علوم ما را فرا گیرد و به مردم بیاموزد، زیرا اگر مردم خوبیهای سخن ما را مىدانستند، از ما پیروى میکردند.
در ادامه این حدیث، راوى گوید:عرض کردم: از امام صادق علیهالسلام براى ما روایتى نقل شده است که آن حضرت فرمودند: هر کس مطلبى را بیاموزد تا با افراد نادان بحث و جدل کند یا با علماء به مباهات و فخر فروشى بپردازد و یک جماعتى از مردم را به سوى خود متوجه کند، چنین شخصى اهل جهنم است.امام رضا علیهالسلام فرمودند: جدّم درست فرمودند؛ آیا میدانى سفهاء چه کسانى هستند؟ عرض کردم: خیر، ای فرزند رسول خدا! حضرت فرمودند: آنان داستانپردازان مخالف ما هستند. آیا میدانى علماء چه کسانى هستند؟ عرض کردم: خیر، یا ابن رسولاللَّه! حضرت فرمودند: آنان علماء آل محمد علیهمالسلام هستند که خداوند اطاعت و دوستیشان را واجب کرده است. سپس فرمودند: آیا میدانى منظور آن حضرت از اینکه فرمودهاند «تا مردم را به سوى خود متوجه کند» چه بوده است؟ عرض کردم خیر. فرمود: به خدا قسم منظور آن حضرت، ادعاى نابجا و نارواى امامت است، و هر کس چنین کند، اهل جهنم خواهد بود.
ایشان در این حدیث به کیفیت احیاء امر اهلبیت علیهمالسلام اشاره دارند و راهکار احیاء امر را تعلم یعنی فراگرفتن علوم اهلبیت از سویی و از سوی دیگر تعلیم آنها به مردم دانستهاند.
دکتر محمدمهدی کهکی؛ پژوهشگر اندیشکدهٔ مطالعات حسینی