هیئتهای مذهبی در جامعه شیعی، افزون بر کارکردهای آیینی و تربیتی، از ظرفیت قابلتوجهی برای تقویت همبستگی اجتماعی و سازماندهی فعالیتهای مردمی برخوردارند. اهمیت این ظرفیت بهویژه در شرایط بحران و جنگ آشکار میشود؛ هنگامی که امنیت، انسجام و پایداری فرهنگی جامعه در معرض تهدید قرار میگیرد.
در این سخنرانی، نقش هیئتهای حسینی و بهطور خاص هیئتهای خانوادگی در جریان جنگ رمضان و جنگ دوازدهروزه بررسی شده است. بر اساس مطالب مطرحشده، هیئتها در این دوره تنها به برگزاری مراسم مذهبی محدود نماندند، بلکه در پشتیبانی از نیروهای نظامی و انتظامی، کمکرسانی به مجروحان، حمایت از خانوادههای شهدا، آواربرداری، تأمین محل سکونت آسیبدیدگان و جمعآوری کمکهای مالی مشارکت کردند. همچنین از درون برخی هیئتها، گروههای تخصصی در حوزههای پزشکی، روانشناسی و مشاوره حقوقی شکل گرفت.
یکی دیگر از محورهای سخنرانی، نقش فرهنگ عاشورا در پیوند میان حزن، حماسه و مقاومت اجتماعی است. اشعار آیینی، مداحیها و رجزهای مردمی، با بهرهگیری همزمان از میراث اسلامی و عناصر حماسی فرهنگ ایرانی، در تقویت روحیه عمومی و بازتولید مفاهیم ایستادگی و مقاومت مؤثر بودهاند. در این میان، حضور زنان و خانوادهها نیز نشان میدهد که هیئت میتواند همه اعضای خانواده را در فرایند مشارکت اجتماعی و انتقال ارزشهای دینی به نسلهای آینده وارد سازد.
از این منظر، هیئت را میتوان یکی از اصیلترین صورتهای نهاد مردمی در جامعه ایرانی دانست؛ نهادی که از بستر خانواده و محله شکل میگیرد و بر اعتماد، مشارکت داوطلبانه و پیوندهای دینی استوار است. هیئتهای خانوادگی با نهادینهکردن ارزشهای حسینی در سبک زندگی و ایجاد شبکههای اجتماعی پایدار، ظرفیت مهمی برای مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی به شمار میآیند.
در ادامه، ویدئوی کامل این سخنرانی در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.